در نظام حقوقی نیروهای مسلح ایران، مادهی ۸ قانون ارتش جایگاه ویژهای دارد. این ماده تصریح میکند که هیچ دستوری که برخلاف قانون یا وجدان انسانی باشد، الزامآور نیست، و هر نظامی در هر رتبهای موظف است در برابر چنین دستوری ایستادگی کند.
هدف این ماده، حفظ شرف نیروهای مسلح و اطمینان از آن است که قدرت نظامی، در خدمت امنیت و آسایش ملت باقی بماند، نه در برابر آن.
ین اصل، هماهنگ با ارزشهای جهانی نظامی است؛ همانگونه که در کنوانسیونهای ژنو و آییننامههای ارتشهای حرفهای دنیا آمده است، مسئولیت فردی در برابر قانون و وجدان، بنیاد انضباط واقعی است.
سرباز، نگهبان شرافت وطن است.
وظیفهی سرباز پیش از هر چیز، پایبندی به قانون و شرافت نظامی است
در هر ارتش حرفهای، از جمله ارتش ایران، یک اصل بنیادی وجود دارد:
هر سرباز و افسر، در برابر قانون و وجدان خود مسئول است.
قانون نظامی کشور و قوانین بینالمللی جنگ بهروشنی میگویند:
هیچ فرمانی، حتی اگر از مقام بالاتر صادر شود، نمیتواند توجیهی برای کاری باشد که برخلاف قانون یا انسانیت است.
اگر فرمانی میشنوی که وجدان تو را میلرزاند — فرمانی که به مردم بیدفاع آسیب میزند، فرمانی که شرافت نظامی را لکهدار میکند — وظیفهی تو، توقف است، نه اجر (ادامه نوشتار)
سرباز قانون، نگهبان شرافت وطن است.
سرباز قانون است، نه سایهی دستور
در طول تاریخ ایران، سرباز همیشه نگهبان تمدن و انسانیت بوده است. از دوران کوروش بزرگ تا امروز، آموزههای اخلاقی نیروهای ایرانی بر سه اصل استوار بوده است:
۱. شجاعت در برابر دشمن
۲. رحمت در برابر بیدفاعان
۳. وفاداری به میهن و قانونقانون جنگ و اصول اخلاق نظامی،
چارچوبی است که به نیروهای مسلح یادآوری میکند که حتی در سختترین شرایط، انسانیت نباید فراموش شود.
افسران و درجهداران در همهی سطوح باید به این باور پایبند باشند که قدرت بدون اخلاق، ضعف است.
همانگونه که در آموزههای نظامی جهان آمده است:
«انضباط روح ارتش است.» — جرج واشینگتن«فرماندهی بزرگ کسی است که بتواند در لحظهی بحران، انسان بماند.» — آموزههای ارتش ایران پیش از انقلابدر اجرای مأموریتها، رعایت اصول انساندوستی، حمایت از غیرنظامیان، و حفظ کرامت انسانی، نشانهی سرباز حرفهای و نشانهی وفاداری واقعی به میهن است.
«نظامی راستین نه برای نفرت، بلکه برای پاسداری از صلح میجنگد